Gebze kent merkezinde yıllardır binlerce mezun veren ve ilçenin en köklü eğitim kurumlarından biri olan Eşrefbey İlkokulu, değişen eğitim ihtiyaçlarına ve modern standartlara uygun yeni bir kompleksin inşası için yıkıldı. 1991 yapımı mevcut binanın yıkılmasıyla birlikte Gebze’de bir devir kapanırken, yerine yapılacak modern ve güvenli okul binası için çalışmalar başladı.
CEZAEVİ BİNASI OLACAKTI
Eşrefbey İlkokulu’nun temelleri, 1927 yılında aslında bir cezaevi binası olarak atılmıştı. Ancak yapı henüz faaliyete geçmeden, dönemin Kocaeli Valisi Eşref Bey’in öngörüsü ve bölgede artan eğitim ihtiyacı doğrultusunda 1928 yılında okul olarak hizmete açıldı. Kuruma, bu isabetli kararı veren Vali Eşref Bey’in ismi verildi. İlk yıllarda “Eşrefbey Halk Mektebi” adıyla hizmet veren okul, 1934 yılında 5 sınıflı ilkokul statüsüne kavuşarak Gebze’nin ilk 5 sınıflı ilkokulu olma unvanını elde etti. O dönem Gölcüönü mevkiindeki 3 sınıflı merkez ilkokulunu bitiren öğrenciler, eğitimlerini Eşrefbey’de tamamlayarak diploma almaya hak kazanıyordu.
ZAMAN İÇİNDE ONARIMLAR GEÇİRDİ
Okul, kentin kültürel hafızasında da önemli bir yer tutuyor. 1935 yılında bugünkü Gebze Belediyesi’nin bulunduğu alandaki eski mezarlığın nakledilmesi sırasında, tarihi mezar taşları ve kitabeler koruma amacıyla Eşrefbey İlkokulu’nun bahçesine taşınmıştı. Zaman içerisinde sürekli dönüşüm geçiren tarihi kurum, 1954 ve 1985 yıllarında gördüğü onarımların ardından 1991 yılında yıkılarak ilköğretim okuluna dönüştürülmüştü. Bugün yıkımı gerçekleştirilen yapı da 35 yıl önce inşa edilen bu binaydı.
Kuruluş yıllarında Demir Ali Dilek, Mustafa Atabek, Fevzi Özkaya ve Şinasi Atay gibi isimlerin hem İlçe Maarif Müdürlüğü hem de okul müdürlüğünü birlikte yürüttüğü Eşrefbey İlkokulu, Gebze’nin eğitim bürokrasisine de uzun yıllar yön verdi. Haber ve Fotoğraflar: Cengiz Akgün
