İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, 2013-2025 yılları arasını kapsayan Maden İşçiliği ve İş Cinayetleri Raporu’nu yayımladı. Verilere göre son 13 yılda Türkiye genelinde en az 1267 maden işçisi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. Raporda, maden ölümlerinin sadece kaza değil, uygulanan ekonomi politikalarının bir sonucu olduğu vurgulandı.
ÖLÜMLERİN MERKEZİ KÖMÜR VE MERMER OCAKLARI
Tespit edilen ölümlerin sektörel dağılımına bakıldığında, maden işçisi cinayetlerinin beşte dördünün kömür, mermer ve taş ocaklarında yaşandığı görüldü. Ölümlerin yüzde 50’den fazlası linyit ve taş kömürü sahalarında, yüzde 25’i ise mermer ve taş ocaklarında meydana geldi. Ölüm nedenleri arasında yüzde 70 ile göçük, ezilme, zehirlenme ve boğulma ilk sırada yer alırken; patlama, yanma ve servis kazaları da öne çıkan diğer faktörler oldu.
ÇOCUK VE GÖÇMEN İŞÇİLER CAN VERİYOR
Raporda dikkat çeken bir diğer nokta ise çocuk ve göçmen işçi ölümleri oldu. Bu dönemde Kayseri’de biri 16, diğeri 17 yaşında olmak üzere 2 çocuk işçinin maden sahalarında çalışırken hayatını kaybettiği kayıtlara geçti. Ayrıca aralarında Afganistan, Suriye ve Çin uyrukluların da bulunduğu 22 göçmen işçi madenlerde can verdi.
SENDİKASIZLIK VE GÜVENCESİZLİK BÜYÜYOR
İş cinayetlerinde hayatını kaybeden işçilerin yüzde 68,2’sinin sendikasız olduğu belirlendi. Ölen 403 sendikalı işçinin büyük çoğunluğunun Türk Maden-İş ve Genel Maden-İş üyesi olduğu belirtilirken, Soma katliamı gibi kitlesel ölümlerin mevcut sendikal yapının koruyuculuğunu tartışmaya açtığı ifade edildi.
Bölgesel Bilanço: Manisa ve Zonguldak İlk Sırada İl bazlı verilerde Manisa yüzde 28 oranıyla ilk sırada yer alırken, onu yüzde 11 ile Zonguldak takip etti. Muğla, Bartın, Şırnak ve Karaman ise en çok ölümün yaşandığı diğer iller olarak sıralandı.
“Kader Değil, Tercih” İSİG Meclisi raporunda, 2017 sonrasında Başkanlık rejimine geçişle birlikte maden ruhsatlarının hızla özel sektöre devredildiği ve denetimlerin zayıfladığı savunuldu. Madencilik kanununda yapılan çok sayıda değişiklikle sahaların sermayeye açıldığı, bu durumun “ekstraktivist” (kaynak sömürücülüğü) modeli yerleşik hale getirdiği belirtildi. Raporda madencilerin insanca ücret, güvenli çalışma koşulları ve madenlerin kamulaştırılması talepleri dile getirildi.
